• TEITHIODD MYFYRIWR i Wlad Belg a rhoi teyrnged i filwyr a fu farw gyda darn o waith celf trawiadol a ysbrydolwyd gan brosiect coleg

Ymwelodd Rhiannon Ridding, o Sychdyn, â Chofeb Porth Menin yn Fflandrys ar ôl creu torch gan ddefnyddio hen ffotograffau o aelodau teuluoedd a fu farw yn y Rhyfel Byd Cyntaf.

Roedd dyluniad anhygoel y myfyriwr o Goleg Cambria yn cynnwys rhuban gwyrdd, pabïau coch a thaflenni printiedig o luniau a llythyrau wedi’u cerfio i siâp pabïau gan ddefnyddio torrwr laser.

Ymunodd Eifion ei thaid â hi ar y daith emosiynol a oedd yn cyd-fynd â digwyddiadau i nodi canmlwyddiant diwedd y brwydro pedair blynedd – sef Y Rhyfel Mawr – ac roedd yn brofiad na fydd y ferch 18 oed byth yn ei anghofio.

“Rhoddwyd thema rhyfel a brwydr i ni fel prosiect, ac oherwydd bod y wlad yn nodi 100 mlynedd ers diwedd y Rhyfel Byd Cyntaf, roeddwn i’n meddwl y byddai’n gwneud synnwyr talu teyrnged yn fy ffordd fy hun,” dywedodd Rhiannon, sy’n astudio Dylunio Cynnyrch a Chelf a Busnes Safon Uwch yng Nghanolfan Chweched Dosbarth Glannau Dyfrdwy.

“Dechreuais wneud y dorch, ac ar ôl sgwrsio gyda fy nhaid – a sefydlodd wefan Cofebau Rhyfel Sir y Fflint – penderfynwyd y byddai’n wych mynd allan i Fflandrys a gosod y dorch ym Mhorth Menin.”

Dywedodd hefyd: “Roedd hi’n ddiwrnod anhygoel o emosiynol i’r ddau ohonom, ond yn ffordd arbennig o ddweud diolch i’r llu o bobl a gollodd eu bywydau yn y rhyfel, gan gynnwys aelodau o’n teulu ni.

“Ni wnaeth ein taro nes i ni gyrraedd yno a gosod y torch. Dwi mor falch fy mod i wedi cael y cyfle i wneud hynny ac i adael cofeb barhaol fel atgof ac sy’n cynrychioli fy nheulu a Chymru.”

Canmolwyd Rhiannon gan Alex Thomas, Pennaeth Canolfan Chweched Dosbarth Glannau Dyfrdwy, sy’n cytuno bod y dorch yn deyrnged addas i’r rhai a fu farw.

“Fel darn o waith celf roedd yr hyn a gynhyrchodd Rhiannon yn syfrdanol ac yn greadigol, ond mae’r hanes y tu ôl iddo’n wirioneddol ysbrydoledig,” dywedodd Mr Thomas.

“Rydyn ni i gyd yn falch iawn ohoni hi am ddefnyddio thema’r prosiect ac yn wir yn dal ysbryd y cofio a gafodd ei gynnal ledled y byd.

“Rydyn ni’n ceisio ysbrydoli ein myfyrwyr yn Cambria i fod yn feiddgar ac yn llawn dychymyg, ac mae’n sicr bod Rhiannon wedi cyflawni hynny gyda’r gofeb arbennig hon.”

I gael rhagor o wybodaeth am yr amrywiaeth o gyrsiau a phrentisiaethau sydd ar gael yng Ngholeg Cambria, ewch i www.cambria.ac.uk

NODIADAU: Mae Cofeb Ypres, y cyfeirir ato yn aml fel Porth Menin, yn cynnwys enwau dros 54,000 o filwyr a fu farw cyn 16 Awst 1917 ac nid oes bedd iddynt. Rhwng mis Hydref 1914 a mis Medi 1918 ymdeithiodd cannoedd o filoedd o filwyr Ymerodraeth Prydain drwy Borth Menin tref Ypres ar eu ffordd i faes y gad. Mae’r gofeb bellach yn ein hatgoffa am y rhai a fu farw ac nid oes bedd iddynt ac mae’n un o gofebau rhyfel enwocaf y byd.

yn ôl