Am sawl blwyddyn, roedd y nifer o ferched a oedd yn dechrau gyrfaoedd mewn cigyddiaeth, prosesu a dosbarthu yn llai na 10%, mewn maes sydd wedi’i reoli gan ddynion yn hanesyddol. 

Ond yn yr wythnosau diwethaf, datgelodd FDQ Limited – corff dyfarnu arbenigol sy’n arloesi cymwysterau arloesol mewn bwyd – bod 18% o’u llwyddiant o ran asesiadau cigyddiaeth wedi’u cyflawni gan ferched, gyda’r ffigurau’n parhau i gynyddu.

Mae newid mawr wedi bod mewn swyddi rheoli hefyd, gyda cholegau ledled y DU yn cynnig cyrsiau mewn amrywiaeth o swyddi.

Mae Coleg Cambria ymysg y rhain, ac mae un o’i ddysgwyr, Esther Dyke, wedi datblygu i ddod yn oruchwyliwr yn Ystâd Rhug, Sir Ddinbych, sydd wedi ennill gwobrau.

Mae Esther yn astudio ar gyfer Tystysgrif Hyfedredd mewn Arwain Tîm Bwyd ac yn croesawu’r duedd gynyddol hon.

“Fi yw’r unig ferch mewn tîm o 14 o bobl yn y ffatri torri cig, a oedd yn frawychus i ddechrau, ond rydw i’n ffodus bod pawb yn hynod o gefnogol, ac rydyn ni’n gweithio’n dda gyda’n gilydd,” meddai’r ferch 24 oed, o Gorwen.

“Yn sicr, nid yw’r stereoteip o ffatri sy’n cael ei reoli gan ddynion yn wir yma, ac mae’n sefydliad blaengar ac rwy’n falch o fod yn rhan ohono.”

Dywedodd Esther, cyn-ddisgybl Ysgol Brynhyfryd yn Rhuthun: “Roeddwn i’n gweithio yma fel paciwr cig wrth astudio Cymdeithaseg yn y brifysgol yn Lerpwl, felly roedd fy ngyrfa yn mynd i gyfeiriad gwahanol.

“Ond pan wnes i ddod yn ôl cefais i gynnig swydd fel goruchwyliwr ac roedd yn gyfle gwych. Mae hwn yn fusnes gwych gyda diwylliant sy’n canolbwyntio ar gynaliadwyedd a chynnyrch organig, lle mae cwsmeriaid ledled y wlad wedi gwneud y mwyaf ohonynt.

“Ac mae gweithio gyda’r cynnyrch cig a’r ansawdd gorau yn eich llenwi â balchder, mae’n werthfawr bod yn rhan ohono ac rwy’n sicr yn annog merched eraill i ystyried gyrfa yn y sector hwn.”

Bu Gary Jones, Rheolwr Cynnyrch yn Ystâd Rhug, yn ei chanmol am ei chynnydd yn y sefydliad a dywedodd: “Ymunodd Esther â Rhug fel myfyriwr yn gweithio yn ystod y gwyliau fel paciwr cig. Bellach mae’n aelod gwerthfawr o staff ac wedi’i dyrchafu i oruchwyliwr ac mae’n gwneud gwaith gwych.”

Bu Matthew Edwards, Asesydd Gweithgynhyrchu Bwyd yng Ngholeg Cambria yn llongyfarch Esther a dywedodd bod cynnydd yn nifer y merched yn y sector cig a chigyddiaeth yn chwa o awyr iach.

“Mae’n braf gweld merched yn ymuno â sector sydd wedi’i ystyried erioed fel diwydiant sy’n cael ei reoli gan ddynion. Rydw i’n credu bod y fasnach cigyddiaeth yn erfyn am ragor o gigyddion sy’n ferched,” meddai Matthew. 

“Mae gwybodaeth Esther am y diwydiant cig yn wych, fel y mae wedi’i dangos ers iddi ddechrau ei chymhwyster gyda ni yma yng Ngholeg Cambria. Mae hi’n enghraifft wych o’r hyn y gellir ei gyflawni yn y fasnach cigyddiaeth.” 

Dywedodd Kate Muddiman, Rheolwr ar gyfer Cymwysterau yn y Gwaith y Diwydiant Bwyd yn y coleg: 

“Gydag amrywiaeth o bosibiliadau cyllid ar gael ar hyn o bryd i gefnogi hyfforddiant, mae gennym ni gyfleoedd gwych i bobl wella eu sgiliau yn y diwydiant bwyd.  

“Rydyn ni’n gweld cynnydd yn y nifer o ferched sy’n dilyn cymwysterau yn y sector gweithgynhyrchu bwyd, ac mae hyn yn ysbrydoledig. Mae nifer fawr o opsiynau gyrfa yn y sector hwn ac mae sawl maes yn y diwydiant gweithgynhyrchu bwyd yn brysurach nag erioed bellach.”

Ewch i www.cambria.ac.uk i gael rhagor o wybodaeth am yr ystod eang o gyrsiau a chymwysterau sydd ar gael yng Ngholeg Cambria.  

Ewch i  www.rhug.co.uk  i gael rhagor o wybodaeth am Ystâd Rhug.

yn ôl