Yn ôl Stats Cymru, dim ond 1% o gyfanswm y prentisiaethau yng Nghymru dros y ddwy flynedd ddiwethaf sydd wedi bod mewn amaethyddiaeth, er bod ffermio yn cyfrif am hyd at 4% o gyflogaeth y wlad.

Mae Owen Rhys Jones yn brwydro yn erbyn y duedd hon ac wedi ymuno â phrentisiaeth gyda Choleg Cambria Llysfasi, rhaglen sy’n caniatáu iddo gyfuno profiad â dysgu, a pharatoi ar gyfer y dyfodol mewn diwydiant tir.

Mae Owen, o’r Bala, ar fin cwblhau ei flwyddyn gyntaf ar y safle yn Sir Ddinbych, y mae’n ei fynychu un diwrnod yr wythnos ar gyfer gwersi ystafell ddosbarth a seminarau ymarferol.

Mae’r disgybl 17 oed yn cydbwyso ei astudiaethau gyda swydd ar fferm ei ewythr Gerald yng Ngheredigion, ac mae’n bwriadu ffermio ei hun rhyw ddydd, er iddo gyfaddef bod Coleg Cambria wedi agor ei lygaid i gyfleoedd eraill.

“Mae ffermio wedi bod yn fy ngwaed erioed, cefais fy magu ar fferm fy nhaid ac wedi mwynhau gweithio ar y tir a gydag anifeiliaid erioed,” meddai Owen, cyn-ddisgybl  Ysgol y Berwyn, Y Bala.

“Pan adewais yr ysgol doeddwn i ddim yn siŵr beth i wneud efo fi fy hun, roeddwn i’n gwybod mai mewn amaethyddiaeth roeddwn i eisiau gweithio, felly fe wnes i ymuno â’m hewythr ar ei fferm, a dyna pryd wnaeth mam fy annog i wneud prentisiaeth, er mwyn i mi gael rhywbeth wrth gefn.

“Fe wnes i ddechrau ym mis Medi ac rydw i wrth fy modd, mae ‘na gyfuniad da o asesiadau ymarferol ac aseiniadau ysgrifenedig, mae’n gwrs hyblyg ac mae’r cyfleusterau’n anhygoel yma.”

Gyda thros 500 o wartheg yn y fuches yng Ngheredigion ar 250 erw o dir, mae Owen eisoes yn gweithio mewn busnes anferth, ond mae ganddo gynlluniau mawr ar gyfer y blynyddoedd i ddod.

“Dw i dal i benderfynu beth i’w wneud yn y dyfodol gan fod cymaint o gyfleoedd, mwy na roeddwn i wedi’i ddychmygu, a phob math o bethau y gallwch chi eu gwneud,” meddai.

“Dwi’n meddwl hoffwn i fod yn Gowmon a chael fferm fy hun rhyw ddydd; mae gen i lawer o syniadau ac rydw i’n mwynhau gweithio gyda fy ewythr a chael cyngor ganddo ac elwa ar ei brofiad.”

Ychwanegodd Owen: “Dwi’n gobeithio gwneud blwyddyn arall yn Llysfasi a byddwn i’n sicr yn annog eraill i ymuno â’r coleg, mae’n amgylchedd cyfeillgar a chroesawgar a dwi wedi dysgu cymaint.

“Mae pobl yn stereoteipio ffermwyr fel rhai sy’n cerdded o gwmpas mewn mwd trwy’r dydd ond mae llawer iawn mwy i fyd amaethyddiaeth, ac rydw i’n bendant yn sylweddoli hynny yma.”

Datgelodd ffigurau Stats Cymru hefyd mai dim ond 325 o’r 31,360 o brentisiaethau trwy’r wlad i gyd yn 2017/18 oedd yn rhai amaethyddiaeth.

Mae hyn er bod 85% o arwynebedd tir Cymru yn cael ei ddefnyddio ar gyfer amaethyddiaeth, a’r sector yn cyfrif am gyfanswm GVA (gwerth ychwanegol gros) o 0.59%, mwy na chyfartaledd y DU.

Dywedodd yr Aelod Cynulliad a’r ffermwr Andrew RT Davies fod y niferoedd isel yn “hynod o bryderus”.

Ychwanegodd Rebeca Shakespear-Fry, arddangoswr a hyfforddwr amaethyddiaeth yng Ngholeg Cambria Llysfasi,: “Mae angen canolbwyntio ar gael rhagor o bobl ifanc i mewn i’r diwydiant a hyrwyddo’r nifer o yrfaoedd sydd ar gael iddynt.

“Mae Owen yn enghraifft o rywun sy’n adnabod y sector ac wedi mynd i’r afael â’r brentisiaeth, mae’n elwa ohono ac yn magu ei hyder ac ehangu ar ei brofiad trwy’r amser.

“P’un a ydych chi wedi ymwneud â ffermio ai peidio, mae yna nifer fawr o swyddi ar gael mewn amaethyddiaeth ac mae’r rhaglen brentisiaeth yn ffordd berffaith o feithrin eich sgiliau a’ch addysg ac ennill cyflog yr un pryd.”

I gael rhagor o wybodaeth, ewch i’r wefan www.cambria.ac.uk/llysfasi/apprenticeships neu e-bostiwch rebeca.shakespear-fry@cambria.ac.uk

yn ôl