Mor ddiweddar â 2010 roedd yr afr Bagot ar restr ‘mewn perygl difrifol’ yr Ymddiriedolaeth Goroesi Bridiau Prin, oherwydd bod llai na chant o eifr bridio yn y wlad.

Newidiwyd y dosbarthiad hwnnw i fod yn ‘fregus’ yn y blynyddoedd canlynol, a oedd yn gam cadarnhaol, er bod yr afr Bagot yn parhau i fod yn un o’r anifeiliaid mwyaf anghyffredin y gwledydd hyn.

Mae Coleg Cambria yn ceisio newid hynny ac mae’n magu’r anifeiliaid ar ei safle yn Llaneurgain.

Yn rhyfeddol, ganwyd chwe myn gafr ar y safle yn Sir y Fflint eleni yn unig.

Datgelodd Hayley Burkey, yr ymarferydd anifeiliaid a darlithydd, fod gan y coleg bellach 20 o’r geifr hyn – gan gynnwys dau ar fenthyg i barc gwledig cyfagos – a dywedodd y bydd y niferoedd yn debygol o gynyddu.

“Dim ond geifr Bagot rydyn ni wedi bridio yma yn Llaneurgain ers 2012, a phryd hynny dim ond tri ohonyn nhw oedd yna,” dywedodd Hayley.

“Bellach, mae gennym ni 20 o eifr.  Roedd gennym ragor yn y gorffennol ond rydym yn eu hanfon i ganolfannau anifeiliaid a cholegau eraill i ledaenu’r boblogaeth a sicrhau bod myfyrwyr eraill yn gallu dysgu oddi wrthyn nhw a helpu i warchod yr anifeiliaid anhygoel hyn.”

Roedd Cambria yn y newyddion yn gynharach eleni pan roddodd dwy afr ac un bwch gafr i Fferm Bridiau Prin Tannaghmore yng Ngogledd Iwerddon, gan sicrhau bioddiogelwch y brid trwy gael praidd ohonynt oddi ar y tir mawr.

Rydym yn cefnogi’r Gymdeithas Geifr Bagot hefyd ac yn mynd â’n geifr poblogaidd Shirley a Scarlett i’r Ŵyl Tyddyn a Chefn Gwlad ar Faes Sioe Frenhinol Cymru yn Llanelwedd bob blwyddyn i hyrwyddo’r anifeiliaid.

Yn ogystal â geifr Bagot mae’r coleg hefyd yn bridio Defaid Mynydd Maesyfed prin ac mae ganddo ystod eang o anifeiliaid ar ei safleoedd, o ymlusgiaid a chnofilod i gwningod, adar, pysgod, marmosetau a cheffylau.

Dywedodd Vivenne Martin, Pennaeth Cynorthwyol Astudiaethau Tir ac Anghenion Dysgu Ychwanegol yng Ngholeg Cambria, bod poblogrwydd eu cyrsiau’n cynyddu a bod elfen ymarferol datblygu a dysgu yn Llaneurgain yn rheswm mawr dros hynny.

“Nid dim ond eistedd mewn ystafell ddosbarth yn unig mae ein myfyrwyr yn ei wneud, maen nhw allan yma ymysg yr anifeiliaid, yn gofalu amdanyn nhw ac yn cael profi anghenion a gofynion bob dydd y creaduriaid hyn drostyn nhw eu hunain,” meddai.

“Mae bod o gwmpas geifr Bagot a bridiau prin eraill yn arbennig; maent fel arfer yn anifeiliaid eithaf gwyllt ond oherwydd bod y dysgwyr yn gofalu amdanyn nhw ac yn eu bwydo, maen nhw’n eithaf hapus i gael eu brwsio ac maen nhw’n neidio o gwmpas ac yn chwareus wrth weld ein dysgwyr.

“Mae’r myfyrwyr yn arsylwi arnyn nhw, yn cynnal gwiriadau iechyd, yn eu bwydo a’u glanhau, cyn mynd ymlaen i ganolbwyntio mwy ar yr ochr feddygol, triniaethau ataliol ac astudiaethau ymddygiad.

“Mae geifr Bagot yn unigryw ac yn bwysig iawn i ni.  Byddwn yn parhau i ofalu amdanyn nhw a helpu i gynyddu poblogaeth yr anifeiliaid anhygoel hyn.”

I gael rhagor o wybodaeth am yr ystod eang o gyrsiau Gofal Anifeiliaid yng Ngholeg Cambria, ewch i www.cambria.ac.uk

yn ôl