• Mae Hari Roberts wedi bod yn ddall ers cael ei eni, ond nid yw hynny wedi ei rwystro rhag byw bywyd llawn antur

Gan gyfaddef ei fod yn un sy’n hoffi gwefr, mae’r unigolyn 19 oed wedi bod yn marchogaeth ceffylau ers 10 mlynedd ac yn astudio cwrs Gofal a Rheoli Ceffylau yng Ngholeg Cambria ar hyn o bryd. 

Yn ogystal â chystadlaethau marchogaeth, traws gwlad a dressage, mae wedi cymryd rhan mewn nifer o weithgareddau llawn adrenalin – gan gynnwys triathlonau – ac mae newydd gofrestru ar gyfer cwrs rhaffau uchel ger ei gartref yn Sir Fôn. 

Yn gyn-fyfyriwr Ysgol Syr Thomas Jones yn Amlwch, treuliodd Hari bron i 5 awr y dydd yn teithio yn ôl ac ymlaen i safle Llaneurgain y coleg cyn i Covid-19 orfodi dysgu ar-lein gwanwyn diwethaf. 

Wrth iddo baratoi i adael Cambria a dechrau yn y brifysgol yn ddiweddarach eleni, talodd deyrnged i’r coleg am gefnogi ei freuddwyd i weithio gyda cheffylau a marchogion fel maethegydd. 

“Rydw i wedi mwynhau fy amser yn y coleg yn fawr iawn ac wedi dysgu llawer, amdanaf i fy hun ac am y diwydiant,” meddai Hari. 

“Mae rhai pobl yn synnu wrth glywed am yr hyn dwi’n ei wneud oherwydd mae’n anarferol iddyn nhw, ond dwi wedi dysgu o oedran ifanc nad ydy bod yn ddall yn rhwystr os wyt ti’n frwdfrydig ac yn credu ynot ti dy hun. 

“Yn Cambria dwi wedi datblygu a chyn i mi ymuno â’r coleg, gwnes i lwyddo i gael profiad gwaith fel y gallwn i ddod i adnabod y buarth, y bobl, a’r gosodiadau, a helpodd fi’n fawr. 

“Mae wedi cadarnhau eto mai gweithio gyda cheffylau ydw i eisiau ei wneud gyda fy mywyd, yn enwedig yr ochr wyddonol a maethol, felly diolch iddyn nhw am hynny.” 

Cafodd Hari ei eni gyda’r cyflwr dirywiol Leber Ongenital Amaurosis, anhwylder sy’n effeithio’r retina yn bennaf, meinwe arbenigol yng nghefn y llygaid sy’n canfod golau a lliw. 

Roedd y broblem wedi’i gadarnhau pan oedd yn saith oed, ond bum mlynedd yn ddiweddarach cafodd ei orfodi i gael trawsblaniad cornbilen oherwydd rhwyg a chreithio. Roedd hwn yn broblem a ddaeth i’r amlwg oherwydd y fath bwysau oedd ar ei lygad chwith. 

Cafodd Hari weithdrefn cyfnewid cornbilen yn 2020 ac mae’n dal i wella, ond roedd datblygiad ynghylch ei olwg. 

“Dwi’n cofio gallu gweld amlinelliad o’r llenni yn y ffenest am y tro cyntaf,” meddai.  

“Roedd hwnnw’n foment calonogol ac emosiynol, ond i raddau helaeth dydw i methu gweld ddim byd a dyna sut mae wedi bod erioed. 

“Gobeithio yn y dyfodol, gyda datblygiadau technolegol a therapi genynnau bydda’ i’n gallu gweld, ond dydw i ddim yn gadael i fy nallineb fy rhwystro i rhag gwneud unrhyw beth, boed hynny yn y coleg, dilyn fy uchelgeisiau neu fwynhau chwaraeon a gweithgareddau dwi’n eu hoffi gyda theulu a ffrindiau.”  

Dywedodd Hari hefyd: “Dwi wedi bod wrth fy modd efo ceffylau erioed ac roeddwn i’n arfer bod â cheffyl fy hun, Thor, a oedd yn wych. 

“Bydda’ i’n cael ceffyl mwy yn y dyfodol pan fydda i’n setlo oherwydd dwi wedi cael perthynas agos gyda nhw erioed, dwi’n ymddiried ynddyn nhw ac mae ‘na gysylltiad arbennig. 

“Maen nhw’n anifeiliaid mawr ac yn gallu bod yn frawychus i rai, ond dydi sefyll mewn cae gyda cheffyl hanner tunnell ddim yn broblem gen i oherwydd dwi’n gallu defnyddio fy synhwyrau eraill i ragweld yr amgylchedd a’u hymddygiad – mae’n reddf ynof fi.  

“Dwi’n bwriadu gweithio gyda cheffylau a marchogion fel maethegydd pan ydw i’n gadael y brifysgol, dyna fy nod mwyaf, a dwi’n diolch i Goleg Cambria am fy helpu i ar hyd y ffordd.”

Dywedodd Natalie Cliffe, Arweinydd Cwricwlwm Astudiaethau Technegol a darlithydd Ceffyleg yn Llaneurgain, bod Hari yn un o’r myfyrwyr mwyaf ysbrydoledig i ymuno â’r cwrs erioed. 

“Mae ei agwedd a’i allu’n unigryw, yn ogystal â chryfder ei gymeriad,” meddai Natalie. 

“Fe fyddwn ni wir yn ei golli yma yn y coleg ond rydyn ni’n gwybod y bydd Hari yn mynd ymlaen i gael gyrfa hir a llwyddiannus yn y diwydiant.”

yn ôl